Türk İşi Cinai Öyküler

Türkçe polisiye romanların kaderini deÄŸiÅŸtiren yazar Ahmet Ãœmit her kitabı ile müdavimlerinin sayısını bir kat arttırıyor. Daha önce senaryolaÅŸtırılarak dizi olan Komser Nevzat polisiyeleri ÅŸimdi de çizgi roman stantlarındaki yerini aldı. Çiçekçinin Ölümü ile baÅŸlayan seriyi Ahmet Ãœmit yazdı, Ä°smail Gülgeç Çizdi. Ahmet Ãœmit’le Komser Nevzat’ın çizgi roman macerasını konuÅŸtuk.

Röportaj ve fotoğraf: Burak Bulut Yıldırım,

Gerekli Şeyler Dergisi Sayı 2, Kasım 2005


Polisiye çizgi roman fikri nasıl ortaya çıktı?

Benim metinlerimden baÅŸka sanat dallarının yararlanması fikri bana hep sıcak gelmiÅŸtir. Film olduÄŸunda, dizi olduÄŸunda, Caz Festivali’nde AÅŸk Köpekliktir’i canlı olarak seslendirdiler. BaÅŸka sanat dallarına ilham vermek çok güzel bir ÅŸey. Komser Nevzat’ta buna çok uygun bir karakter. Çizer Semih Poroy’la sohbet ederken konu açıldı, daha sonra o da Ä°smail Gülgeç’e bahsetmiÅŸ. O da böyle bir ÅŸey aradığından beni aradı, ilke olarak anlaÅŸtık. Projeyi DoÄŸan Kitap’a götürdük, onlar da sıcak bakınca iÅŸe baÅŸlamış oldu.

Ä°smail Gülgeç’in yarattığı Komiser Nevzat tiplemesinden memnun musunuz? Çünkü okurlar hayallerinde canlandırdıkları Komiser Nevzat’ın dışında bir de onu televizyon dizilerinde; ‘Karanlıkta KoÅŸanlar’da UÄŸur Yücel, ‘Åžeytan Ayrıntıda Gizlidir’de Çetin Tekindor olarak gördüler.

Bu biraz Sherlock Holmes ile Arthur Conan Doyle arasındaki iliÅŸki gibi oldu. Çünkü ben baÅŸtan oturup Komiser Nevzat yaratayım diye düşünmedim. 1998’de falan bir gazete için günlük polisiye hikayeler istediler. Onun üzerine ben Komiser Nevzat’ı yarattım. Çünkü her romanımda farklı bir karakter vardır. Benim bir dedektifim yoktur. Ama bu gazetede hikayeleri için bunu yaratmak zorundaydım çünkü sadece bir tam sayfa yazacağım. Tasarruf açısından oradaki karakterleri insanların artık bilmesi lazım ki her hikayede yeniden karakter tanıtmayayım. O kadar benimsendi ki bunu kitap yaptık. UÄŸur Yücel aradı beni dizi yapalım, Nevzat’ı kullanalım dedi. UÄŸur’un yarattığı Nevzat, benim yarattığım Nevzat’a çok uygun deÄŸildi aslında. Orada daha özgür bıraktım UÄŸur’u, güzel de bir ÅŸey ortaya çıktı. Daha sonra Åžeytan Ayrıntıda Gizlidir dizisi çıktı, Çetin Tekindor’un canlandırdığı Nevzat, benim yarattığım Nevzat’a daha çok benzedi.
 
Peki Ä°smail Gülgeç’in çizimlerine sizin müdahaleniz oldu mu?

Yok ama Ä°smail’in çizgilerindeki Nevzat’ı zaten ben kendime yakın buluyorum. Komiser Nevzat’ın yardımcısı Ali konusunda biraz sorunlarım var, benim Ali biraz daha moderndi. Yani biraz fazla taÅŸralı gibi geldi açıkçası.

Bana kalırsa çizgi romanda öykü ve romana oranla daha kısıtlı bir anlatım olanağı var. Bir yandan okur yazdığınız metin dışında görsellikle de karşı karşıya. Bu anlamda bu çizgi romanın siz hikayenizi anlatırken çıkardığı zorluklar oldu mu?

Şöyle olduğu ben önce hikâyeyi genişlettim. Sonra senaryosunu İsmail Gülgeç hazırladı. O senaryo üzerinde de kendi önerilerimi sundum, böylece bir zorlanma yaşamadık açıkcası. Bir de tabii İsmail Gülgeç ile dünyaya, sanata, çizgi romana bakış açımız büyük farklılıklar taşımıyor. Kitaplarımı daha önce film, diziler içinde de senaryolaştırdığımızdan, çok zor olmadı.

Çizgi romanla aranız nasıl? Çocukluğunuzda neleri okurdunuz? Halen okuduğunuz çizgi romanlar var mı?

Çok severim çizgi romanı. Küçükken de çok çok okurdum. Yasaklardı babamlar aman derslerin bozuluyordu diye. Teksas, Tommiks, Teks, Zagor, Red Kit, Karaoğlan en sevdiklerimdi.

Bugünlerde okuduğunuz çizgi romanlar var mı?

KaraoÄŸlan’ın eski ciltlerini aldım, onları okudum. Enkibilerin üç kitabı yayımlandı onları aldım okudum. Redkit yıllarca önce çizgi filmi çıkmıştı sinema, onu izlemiÅŸtim. Yine bu en son Sincity filmini izledim. Çizgi romanlara bayılırım, bulunca mutlaka alırım. Bu yüzden benim bir hikâyemin bir çizgi roman olması da baÅŸlı başına güzel, keyif verici bir ÅŸey. Sadece edebiyat alanı deÄŸil, baÅŸka alanların da bundan yararlanıyor olması çok çok önemli. Bazıları küçümser, ne çizgi romanı diye. Ben hiç hiç öyle düşünmem, iyi çok iyidir çizgi romanın. Bence çizgi roman çok önemli bir sanat alanıdır.

Sherlock Holmes, Komiser Kolombo gibi batıda birçok polisiye roman serisi var. Siz daha önce her romanı kendi bütünü içerisinde düşünüyordunuz. Polisiye seri diye bir ÅŸey yapıyorsunuz ilk defa. Komiser Nevzat, bu polisiye seri ile birlikte tıpkı Sherlock Holmes, Komiser Kolombo gibi bir polisiye idolu olacak. Sizce Komiser Nevzat’ın batıdaki meÅŸhur dedektiflerden ne gibi farkları var?

Birinci farkı yerli, Türk bir kahraman olması. Türk olması itibariyle de bu toprağın bütün kültürünü taşıması istiyorum. Günümüzde yaşıyor Nevzat, eski Ä°stanbullu. Eski Ä°stanbullu olduÄŸundan Osmanlı, alaturka kültürü de bir yerlerinde taşıyor. Yani bu adam nargile de içecek, rakı da içecek, Ä°stanbul’un eski yerlerini de bilecek. Eski Osmanlı kültürünü de bilecek, aynı zamanda Nevzat Bizanslı’da. Yemekleri farklı. Nevzat Hünkar BeÄŸendi ya da kuru fasulye yiyor , batıdakiler hamburger. Bizimki rakı içer onlar bira içer. Aynı zamanda Nevzat bir anti-kahraman; olayları yumruklarıyla ya da büyük dehasıyla çözmüyor. Hayatın içerisindeki normal polis rutini neyse ondan yola çıkarak çözüyor. Ama olaylar çözüldüğü zaman da mutlu olmuyor. Çünkü çözdüğü olayların arkasındaki insan hikâyesi bize insanın karanlık dünyasını anlatıyor. Bunu gördüğü için de mutlu deÄŸil Nevzat.

Avrupa BirliÄŸi’ne girme umutları bizi iyice sarmışken, Komiser Nevzat’ın yolu Avrupa’ya ne zaman düşecek.

Ä°stanbul’da baÅŸlayıp Avrupa’ya uzanan bir cinayet olacak. Şöyle bir ÅŸey de olabilir, ÅŸu anda aklıma geldi, Åžark Ekspresi’nde iÅŸlenen bir cinayete bizim baÅŸ komiser olaya müdahale edebilir. Ä°yi fikir... Ama Nevzat’ın fikri ÅŸudur. Kökleri Osmanlı’ya dayansa da o bir Cumhuriyet çocuÄŸudur. Kaldı ki Osmanlının son dönemdeki açılımı Avrupa’ydı aynı zaman Cumhuriyet’in açılımı da Avrupa. Bir yandan korkmaktadır bize özgü deÄŸerlerinin kaybolmasından. Bethoven da dinleyelim, Mozart da dinleyelim ama bizim Klasik Sanat MüziÄŸimizin güzelliklerini de unutmayalım kaygısını da taşır. Komiser Nevzat polisiyelerinin yurt dışında özellikle Avrupa ve Amerika’da çevirileri yayımlandığında, bu bahsettiÄŸiniz yerelliÄŸi bir anlamda evrensel olarak okunmasında bir problem yaratır mı? Benim anladığım ÅŸudur ki, sizin iyi bir yerelliÄŸiniz varsa ve bu yerelliÄŸiniz içinde, onun merkezinde bir evrensellik yakalayabilirseniz siz evrenselsiniz. Mesela Don KiÅŸot Ä°spnaya’da yaÅŸar ama Konya düzlüğünde yaşıyormuÅŸ gibi benimseriz. Çünkü çok evrenseldir Don KiÅŸot. Kültürler kendileri gibi olanı deÄŸil, baÅŸka kültürleri tanımak istiyorlar. Veyahut iÅŸte Nuri Bilge Ceylan, yerel sorunları anlatıyor, o yerelliÄŸin içerisinde beÄŸeni topluyor. O yüzden kesinlikle yerel olmalıdır ama bu yerelliÄŸin içerisinde, eminim ki, Paris’teki, New York’taki, Mısır’daki bozulmamış bir baÅŸkomiser de cinayetlerden bunalıyordur. Bu cinayetler onu mutsuzluÄŸa sürüklüyordur.

Son olarak yeni projelerinizi sormak istiyorum. Hem yeni kitaplarınızı hem de yönetmenlik yapmak istediğinizi okudum, onunla ilgili bir gelişme var mı?

Bu çizgi roman serisinin ikincisini yazdım verdim. ‘Tapınak FahiÅŸesi’ adında. Onu ÅŸimdi Ä°smail Gülgeç çiziyor. Bir romanın var ÅŸuanda üzerinde çalıştığım. ‘Kadim Kavim’ adında bir roman olacak. Türkiye’deki Süryaniler ve Türkiye’de Hıristiyanlığın ilk geliÅŸtiÄŸi, kendini bulduÄŸu topraklarda geçen, bir gerilim romanı. Yarıya yakını bitti, kısmet olursa 2006’da yayımlamayı düşünüyorum. ‘Sis ve Gece’ yi Turgut Yasalar filme çekecek para meselesini hallederse. ‘Bir Ses Böler Geceyi’ Ersan Arseven diye Ä°sviçre’de yaÅŸayan bir yönetmen çekmeyi planlıyor. Pek çok dizi projesi var, ama iÅŸte ha diye gerçekleÅŸmiyor çok paralar gerektirdiÄŸi için. Benim kendi filmimi çekme projesi ise bir hayal. Görerek yazdığım için, gördüğüm ÅŸeyi de en iyi ben çekebilirim diye düşündüm. O konuda yeteneÄŸim olup olmadığını bilmiyorum denemediÄŸim için. Kafamda öyle bir düşüm var, iddiam yok ama çekebilirsem mutlu olurum.